Nowe zasady w ordynacji podatkowej od 1 października: korekty, nadpłaty i płatność podatku za inną osobę
Od 1 października wejdą w życie zmiany w ordynacji podatkowej, które modyfikują reguły m.in. korygowania deklaracji oraz odzyskiwania nadpłat. Kierunek nowelizacji ma ograniczać liczbę formalności w kontaktach z fiskusem i upraszczać część procedur rozliczeniowych. Regulacje obejmują m.in. korektę deklaracji, odzyskanie nadpłaty oraz możliwość zapłaty podatku za innego podatnika. Jednocześnie zmienią się zarówno uprawnienia urzędów w ramach czynności sprawdzających, jak i dostępne ścieżki działania podatnika, gdy ten wykryje nieprawidłowości w złożonym zeznaniu. W wybranych sytuacjach błędy będzie można skorygować bez inicjowania osobnych wniosków czy wchodzenia w długie postępowania.
W praktyce dotyczy to m.in. scenariusza, gdy po upływie terminu złożenia deklaracji podatnik stwierdzi błąd skutkujący nadpłatą. Od 1 października nie będzie wymagane składanie odrębnego wniosku o stwierdzenie nadpłaty – procedura ma ruszać z urzędu wraz ze złożeniem korekty oraz poprawionego zeznania podatkowego. Jak wskazuje Joanna Łuksza, kierownik zespołu ekspertów księgowych w iFirma.pl, obowiązek uzasadnienia przyczyn korekty ma pojawić się dopiero wtedy, gdy wykazana nadpłata przekroczy 10 tys. zł. Przy kwotach niższych podatnik nadal będzie mógł dołączyć wyjaśnienie z własnej inicjatywy, natomiast w sytuacji, gdy urząd będzie kwestionował zasadność albo wysokość nadpłaty, zwróci się o dodatkowe informacje – podkreśla Joanna Łuksza.
Nowelizacja rozszerza też katalog przypadków, w których urząd skoryguje deklarację i wyjaśni nieprawidłowości w toku czynności sprawdzających, bez uruchamiania kontroli podatkowej. Jak przypomina Joanna Łuksza, w obecnym stanie prawnym fiskus może dokonać takiej korekty w tej ścieżce, jeśli zmiana wynikająca z korekty nie przekracza 5 tys. zł. Od października limit zostanie podniesiony do 10 tys. zł i obejmie m.in. korekty dotyczące wysokości zobowiązania, nadpłaty, zwrotu podatku, wykazanej straty lub kwoty VAT. Zmianie ulegnie również obowiązek informacyjny urzędu: urząd skarbowy nie będzie musiał przekazywać przedsiębiorcy uwierzytelnionej kopii skorygowanej deklaracji. Zamiast tego podatnik ma otrzymać informację o przyczynach i konsekwencjach korekty, a jeżeli nie zaakceptuje zmian, będzie mógł złożyć sprzeciw w terminie 14 dni – wskazuje ekspertka z iFirma.pl. Zwraca przy tym uwagę, że organy coraz częściej sięgają po czynności sprawdzające: według danych Krajowej Administracji Skarbowej odsetek tych czynności wykonanych w 2025 r. względem roku wcześniejszego zwiększył się o 9,6 proc.
Kolejny obszar zmian dotyczy opłacenia podatku za inną osobę. Podwyższony zostanie limit kwoty daniny, którą można uregulować za innego podatnika: obecnie wynosi on 1 tys. zł, natomiast od października górny pułap wzrośnie do 5 tys. zł. Istotne pozostaje prawidłowe opisanie płatności, tak aby jednoznacznie wskazać, jakiego zobowiązania dotyczy przelew. Jednocześnie należy uwzględnić, że limit odnosi się do wysokości podatku, a nie do pojedynczej transakcji – w konsekwencji nie będzie można wnieść za osobę trzecią zapłaty części zobowiązania przekraczającej wskazane 5 tys. zł. Bez zmian pozostają natomiast reguły dla najbliższej rodziny: małżonek, rodzice, dzieci oraz rodzeństwo nadal będą mogły regulować podatek bez limitu kwotowego.
Zmodyfikowano także przepisy dotyczące umorzenia podatku. Podatnik ma uzyskać możliwość złożenia wniosku o umorzenie jeszcze przed terminem zapłaty, a więc zanim powstanie zaległość podatkowa. Sama decyzja nie będzie jednak automatyczna. Jak podkreśla Joanna Łuksza, nadal będzie to ulga przyznawana przez organ na wniosek podatnika, m.in. z uwagi na ważny interes podatnika lub interes publiczny, przy czym zmianie ulega moment, w którym możliwe jest rozpoczęcie postępowania – nie trzeba będzie czekać do dnia po upływie terminu płatności. Rozwiązanie ma mieć zastosowanie m.in. w odniesieniu do podatku dochodowego, VAT oraz podatku od spadków i darowizn.
Podsumowując, od 1 października zmiany w ordynacji podatkowej mają ograniczyć formalności m.in. przy korektach deklaracji i odzyskiwaniu nadpłaty, a także poszerzyć możliwości działania urzędów w ramach czynności sprawdzających. Jednocześnie podniesione zostaną limity kwotowe w wybranych obszarach (m.in. do 10 tys. zł i 5 tys. zł), a podatnicy uzyskają możliwość wnioskowania o umorzenie jeszcze przed terminem płatności. Kluczowe pozostają terminy, progi oraz prawidłowe oznaczanie płatności.