Liczba sporów o sankcję kredytu darmowego w bankach giełdowych przekroczyła 20 tys.
Próg 20 tys. pozwów został przekroczony – wynika z analizy Bankier.pl, która pokazuje, że w bankach notowanych na giełdzie liczba sporów nadal rośnie szybko. Choć w porównaniu z danymi sprzed kwartału dynamika nieco osłabła, to w kilku instytucjach tempo wzrostu w ujęciu rok do roku przekroczyło 100 proc.
Na koniec 2024 r. giełdowe banki uczestniczyły w 12,3 tys. postępowań związanych z sankcją kredytu darmowego, natomiast na koniec 2025 r. liczba ta przekroczyła już 20 tys. Oznacza to utrzymującą się wysoką dynamikę przyrostu, przy jednoczesnym zróżnicowaniu skali sporów pomiędzy poszczególnymi kredytodawcami. W oparciu o raporty roczne sprawdzono, które instytucje znajdują się w czołówce tego typu konfliktów z konsumentami oraz kancelariami.
Sankcja kredytu darmowego jest rozwiązaniem przewidzianym w ustawie o kredycie konsumenckim, pozwalającym spłacić pożyczkę bez odsetek i kosztów, jeśli bank albo pożyczkodawca nie dopełni wymogów informacyjnych. Katalog naruszeń wskazano wprost w przepisach ustawy o kredycie konsumenckim; mimo że regulacja funkcjonuje od 2011 roku, wyraźne zainteresowanie SKD pojawiło się relatywnie niedawno. Wokół tego mechanizmu rozwinął się rynek usług prawnych, który – jak podnoszą bankowcy – miał w dużej mierze „wykreować” problem. Kancelarie oraz podmioty wyspecjalizowane w sporach sądowych z bankami nierzadko nabywają (na zasadzie cesji) kredyty już spłacone, a następnie domagają się zwrotu pobranych odsetek i opłat, opierając roszczenia na uchybieniach w treści umów. Do postępowań sądowych dochodzi zazwyczaj wtedy, gdy banki odmawiają spełnienia tych żądań.
Jak wskazuje Bankier.pl, nie widać na razie sygnałów wygaszania tego zjawiska. Jeszcze w 2024 r. część banków nie odnosiła się do SKD w raportach kwartalnych, podczas gdy obecnie temat stał się stałym elementem materiałów przekazywanych akcjonariuszom. Z zestawienia obejmującego liczbę postępowań sądowych dotyczących sankcji darmowego kredytu na koniec kolejnych kwartałów wynika, że w III kw. 2024 r. suma sporów wyniosła 6835, w IV kw. 2024 r. wzrosła do 12384, w I kw. 2025 r. osiągnęła 15484, w II kw. 2025 r. 16958, w III kw. 2025 r. 19085, a w IV kw. 2025 r. 20850. W rozbiciu na banki tabela wskazuje m.in.: PKO Bank Polski – 3055 (III kw. 2024), 4212 (IV kw. 2024), 5029 (I kw. 2025), 5685 (II kw. 2025), 6130 (III kw. 2025), 6676 (IV kw. 2025); Alior Bank – 2171, 2746, 2990, 3448, 4027, 4371; Santander Bank Polska – bd., 1727, 2921, 2551, 2778, 2967; Bank Millennium – 993, 1332, 1662, 1851, 2073, 2355; BNP Paribas Bank – 592, 801, 935, 1093, 1278, 1456; Bank Pekao – bd., 648, 782, 1006, 1211, 1343; mBank – bd., 620, 777, 913, 1131, 1262; Citi Handlowy – bd., 183, 225, 257, 291, 317; ING Bank Śląski – bd., 75, 116, 97, 106, 103; Bank Ochrony Środowiska – 24, 40, 47, 57, 60, bd. Źródłem danych jest Bankier.pl na podstawie raportów okresowych banków.
Na koniec IV kw. 2025 r. banki wykazywały łącznie 20850 spraw dotyczących sankcji kredytu darmowego. Wartość ta nie zawiera jednak informacji z podmiotu, który nie opublikował jeszcze raportów rocznych – Banku Ochrony Środowiska – przy czym dotychczas BOŚ raportował relatywnie niewielką liczbę aktywnych sporów. W ujęciu kwartał do kwartału liczba doręczonych pozwów zwiększyła się o 9,2 proc., co oznacza wyraźny spadek tempa – o ponad 3 pp. – względem poprzedniego okresu. Z kolei w porównaniu rok do roku dynamika sięgnęła 68 proc.
Układ sił w czołówce zestawienia pozostaje taki sam jak na koniec 2024 r. Najwięcej sporów wykazywał PKO Bank Polski (6,6 tys.), na drugim miejscu plasował się Alior Bank (4371 spraw), a na trzecim Grupa Santander Bank Polska (2967 pozwów). Wskaźniki wzrostu rok do roku były najwyższe w Banku Pekao (107 proc.) oraz w mBanku (103 proc.). Najniższą zmianę rdr zanotował ING Bank Śląski (37 proc.), a w relacji kwartał do kwartału – jako jedyny – wykazał spadek dynamiki (-2,8 proc.).
Łączna wartość przedmiotów sporu przekroczyła 579 mln zł. Kwota ta nie obejmuje spraw, w których stronami są Bank Millennium oraz ING Bank Śląski, ponieważ instytucje te w raportach nie publikują tego parametru. Do tej wartości nie włączono również najnowszych danych dotyczących BOŚ.
Jeżeli chodzi o rozstrzygnięcia, jedynie część banków zdecydowała się w raportach rocznych zaprezentować wyniki sporów sądowych. W przedstawionych danych proporcje wypadają korzystnie dla kredytodawców. ING Bank Śląski podaje, że na koniec 2025 r. zakończono 39 spraw i w żadnej z nich nie stwierdzono nieprawidłowości, które mogłyby stanowić podstawę „do uznania oświadczenia o sankcji kredytu darmowego”. Bank Millennium wskazuje w tym samym okresie 373 prawomocnie zakończone sprawy – „W 332 sprawach Bank wygrał spór, w 41 przegrał” – jak zapisano w raporcie. mBank informuje, że „na dzień 31 grudnia 2025 roku prawomocnie zakończyło się 141 spraw sądowych dotyczących sankcji kredytu darmowego. W 114 sprawach zapadły wyroki korzystne dla Banku, a w 10 sprawach wyroki niekorzystne. 17 postępowań zakończyło się dla Banku korzystnie z innych przyczyn, w tym na skutek cofnięcia powództwa przez klienta”. Bank Pekao raportuje natomiast, że „125 spraw zakończyło się prawomocnie, z czego w 109 postępowaniach zapadły orzeczenia korzystne dla Grupy, a w 16 niekorzystne”. BNP Paribas Bank, podobnie jak kwartał wcześniej, odnosił się do wyników w sposób ogólny, wskazując że „dotychczasowe orzecznictwo w przeważającej c
Podsumowując, dane z raportów banków giełdowych wskazują na dalszy wzrost liczby postępowań dotyczących sankcji kredytu darmowego, przy jednocześnie wolniejszym tempie przyrostu kwartał do kwartału. Czołówka pod względem liczby sporów pozostaje bez zmian, natomiast w części instytucji dynamika rok do roku przekracza 100 proc. Wybrane banki raportują wyniki prawomocnie zakończonych spraw, które w przedstawionych statystykach częściej są korzystne dla kredytodawców.